Het begin

Op 17 oktober 1987 werd er in Parijs (op het Mensenrechtenplein) op initiatief van Joseph Wresinski, stichter van de Beweging ATD Vierde Wereld, en in aanwezigheid van 100.000 verdedigers van de Rechten van de Mens, een gedenksteen onthuld ter ere van de slachtoffers van grote armoede. Op deze gedenksteen kan men de volgende oproep lezen:

“Waar mensen gedoemd zijn in armoede te leven, 
worden de rechten van de mens geschonden.
Zich verenigen om die rechten te doen respecteren,
is een heilige plicht.”
                                                                Joseph Wresinski

Replica overal ter wereld

Niet alleen in Parijs maar in vele andere landen en steden werd de oproep van Joseph Wresinski gehoord en vertaald. Zo werden op enkele symbolische plaatsen replica’s van de gedenksteen geplaatst: op het voorplein van de Raad van Europa in Straatsburg, voor de gebouwen van de Verenigde Naties te New York, voor de Reichstag te Berlijn, voor de Basiliek van Sint-Jan van Lateranen te Rome, op het Sint-Pietersplein in Gent en op het Heldenplein te Manilla op de Filippijnen.

Ook in Brussel

Vanuit de Vierdewereldbeweging in België werd al lang de vraag gesteld om de oproep van 17 oktober 1987 ook een plaats te geven in onze hoofdstad Brussel. Op 17 oktober 1995 heeft de stad Brussel officieel de wens geuit om dit symbool van solidariteit een plaats te geven op haar grondgebied. En opdat deze gedenksteen zowel voor België als voor Europa belangrijk zou zijn, stelde de stad Brussel voor hem te plaatsen op de esplanade voor het Europees Parlement. Van in het begin heeft de Europese Commissie dit initiatief ondersteund, evenals het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.

Nu de werken op de Esplanade gedaan zijn, wordt op 29 mei 2002 om 17u30 een Gedenksteen onthuld.

Ook uw Gedenksteen

Zoals op vele plaatsen in de wereld zal deze Gedenksteen een ondersteuning en plaats van afspraak zijn voor alle Verdedigers van de Rechten van de Mens. Het is de gedenksteen van alle mannen, vrouwen en kinderen die zich verzetten tegen armoede en uitsluiting.

Daarom willen we de inhuldiging van deze Gedenksteen samen met u vorm geven. We nodigen u dan ook uit om ons te zeggen wat deze Gedenksteen voor u betekent. U kan hiervoor de volgende bladzijde gebruiken.

Vertrekkende van uw bijdrage en de bijdrage van vele anderen zal aan deze gebeurtenis vorm gegeven worden.

En na 29 mei?

Er wordt een permanent comité voor de Gedenksteen opgericht om er voor te zorgen dat deze Gedenksteen van in het begin een plaats zal zijn 

• waar hulde gebracht wordt aan de slachtoffers van grote armoede,
• waar de moed en de waardigheid van de armen erkend worden
• waar de bijdrage van de armen aan een wereld van vrede beklemtoond wordt

en waar iedereen zijn inzet in de strijd tegen armoede en uitsluiting kan vernieuwen.

Dit comité brengt mannen en vrouwen samen die er zich voor inzetten dat deze Gedenksteen een plaats van ontmoeting en herdenking wordt, vooral op 17 oktober, Werelddag van Verzet tegen extreme armoede.

“Toen ik op 17 oktober 1987 naar Parijs ging voor de onthulling van de Gedenksteen op het Trocadero heb ik begrepen dat we niet de enigen zijn in de wereld die moeilijkheden moeten doorstaan, dat er overal ellende bestaat. Ik heb ook geleerd welke pogingen mensen ondernemen om uit die ellende te geraken. Ik zou willen dat mensen konden beleven wat ik op 17 oktober meegemaakt heb. Samen met de geboorte van mijn kinderen is het - geloof ik - wat de grootste indruk op mij heeft gemaakt.

Ik zou willen dat de televisie er meer over sprak. Dergelijke bijeenkomsten  van de Vierde Wereld zijn geen onbenullige anekdoten. Meer en meer zouden de mensen daarvan op de hoogte moeten zijn."

(Uit de Mensenrechtenkroniek van de Vierde Wereld 1990-1991)

Het logo van ATD Vierde Wereld

“Het stelt mensen voor die de duisternis achter zich laten en zich naar het licht toe begeven om die vogel te bereiken, het teken van hoop, broederlijkheid, maar ook van vreugde en verlossing. De cirkel maakt duidelijk dat alles in gemeenschap gebeurt. De hele wereld is betrokken bij deze oneindige zoektocht.” Zo verklaarde Joseph Wresinski dit symbool aan de permanente werkers op 21 september 1987.

Gedenksteen op het Mensenrechtenplein (Trocadero) te Parijs